Projekt tymczasowej organizacji ruchu określa, jakie znaki i urządzenia mają stanąć na drodze na czas robót. Światła są jego częścią tak samo jak znaki: projekt wskazuje, gdzie stoją lampy ostrzegawcze i czy potrzebna jest fala świetlna, strzała albo sygnalizacja wahadłowa. Trudność pojawia się przy zamawianiu sprzętu. Na planie jest symbol lampy, a w ofercie wiele lamp o różnych średnicach, klasach i sposobach zasilania. Poniżej opisujemy, jak z projektu zrobić listę konkretnych lamp.
Najpierw projekt, potem katalog
Oznakowanie na budowie ma wyglądać dokładnie tak jak w zatwierdzonym projekcie. Dotyczy to też świateł. Lampa postawiona „na wszelki wypadek” w miejscu, którego nie ma w projekcie, jest niezgodnością tak samo jak brakująca lampa. Dlatego pierwszy krok to przejście przez projekt i wypisanie każdego elementu świetlnego z osobna: co, gdzie, ile sztuk i na jakim urządzeniu.
Jeśli zmienia się etap robót albo sposób prowadzenia ruchu, najpierw zmienia się projekt, a dopiero potem oznakowanie. Więcej o przepisach piszemy w artykule Oznakowanie robót drogowych 2026.
Jakie oświetlenie pojawia się w projektach najczęściej
Światła ostrzegawcze na zaporach i pachołkach. Wyznaczają krawędź zawężenia i miejsce robót, szczególnie po zmroku. Służą do tego lampy bateryjne LOD Φ 185 i Φ 200 oraz pachołki z wbudowaną lampą.
Pulsatory na tablicach zamykających pas. Tablica z pulsatorami jest widoczna z dużej odległości także w dzień. Przy dwóch lampach warto wziąć zestaw z jednoczesnym błyskiem. Dobór średnicy i klasy pulsatora opisujemy w osobnym tekście o pulsatorach drogowych.
Fala świetlna. Kolejno zapalające się lampy prowadzą kierowcę wzdłuż zawężenia. Fale są przewodowe i bezprzewodowe. Bezprzewodową szybciej się rozstawia i przestawia, co przydaje się przy robotach przesuwających się wzdłuż drogi.
Strzała świetlna. Wskazuje, w którą stronę zjechać z zamkniętego pasa. Montuje się ją na tablicy, przyczepie albo na samochodzie. W ofercie Wektora są strzały z lamp Φ 100 i Φ 200, z pulsatorami i bez.
Sygnalizacja wahadłowa. Gdy ruch na zwężonym odcinku prowadzi się jednym pasem na zmianę, projekt może przewidywać sygnalizację wahadłową. Liczba sygnalizatorów zależy od tego, ile wlotów ma zwężony odcinek. Czasy świateł muszą odpowiadać projektowi.
Jak dobrać konkretne lampy do symboli z projektu
- Sprawdź, czy projekt podaje klasę lub typ lampy. Jeśli tak, trzymaj się tego zapisu. Lampy do robót drogowych bada się według normy PN-EN 12352, a klasa (np. L8H) jest na karcie produktu.
- Dobierz średnicę do miejsca i prędkości. Na szybkich drogach lampy muszą być widoczne z daleka, w mieście przy krótkich zawężeniach wystarczą mniejsze.
- Policz zasilanie na cały czas robót. Lampy bateryjne i lampy fali bezprzewodowej pracują na baterii 4R25 albo akumulatorze li-ion. Pulsatory, strzały i fale przewodowe zasila się z akumulatora 12 V lub 24 V. Pojemność akumulatora podzielona przez średni pobór prądu to górna granica czasu pracy, w praktyce lampa pracuje krócej. Przy długich robotach warto rozważyć zasilanie solarne: w ofercie są lampy LOD z panelem solarnym i zestawy solarne do sygnalizacji wahadłowej.
- Zaplanuj zapas. Podczas kontroli często okazuje się, że część lamp nie świeci. Kilka zapasowych lamp i akumulatorów w samochodzie albo na zapleczu budowy pozwala szybko wymienić niedziałającą lampę.
- Sprawdź mocowania. Do lamp bateryjnych LOD Wektor dołącza uchwyt cybantowy. Do pulsatorów uchwyt kupuje się osobno.
Sygnalizacja wahadłowa: czasy świateł
Przy sygnalizacji wahadłowej liczą się też nastawy: czas zielonego dla każdego kierunku i czas ewakuacji, czyli przejazdu ostatniego pojazdu przez zwężony odcinek. Te wartości wynikają z projektu. Dla skrzyżowania 3-wlotowego w sklepie jest kalkulator, który wylicza okres, punkty czasowe, opóźnienie startu drugiego kierunku i tabelę nastaw. Wektor pomaga też ustawić czasy sygnalizacji zgodnie z projektem.
Lista kontrolna przed zamówieniem
- Każdy element świetlny z projektu jest wypisany: rodzaj, liczba, miejsce.
- Klasy lamp zgadzają się z projektem. Jeśli projekt ich nie określa, są dobrane do prędkości i miejsca.
- Zasilanie jest policzone na cały czas robót, z zapasem.
- Do każdej lampy są uchwyty i mocowania.
- Przy sygnalizacji wahadłowej czasy świateł są przygotowane według projektu.
- Wiadomo, kto i jak często sprawdza, czy lampy świecą.
Najczęstsze pytania
Nie. Oznakowanie ma odpowiadać zatwierdzonemu projektowi. Jeśli lamp jest za mało, trzeba wystąpić o zmianę projektu, którą zatwierdza organ zarządzający ruchem.
Przy krótkich robotach wystarczy bateria 4R25. Przy dłuższych lepiej sprawdza się akumulator li-ion: ładuje się go, więc nie trzeba co chwilę kupować nowych baterii. W ofercie są obie wersje.
Wymienić ją jak najszybciej, bo niedziałająca lampa to niezgodność z projektem. Wektor wysyła części zamienne w dniu zgłoszenia awarii, a na czas naprawy może wypożyczyć sprzęt.
